Hoşgeldiniz!

Değerli Misafirlerimiz, Bu platform "Kütüphanecilik ve Bilgi Bilimi" camiasına fayda sağlamak amacıyla kurulmuştur. Tüm üye ve moderatörlerimiz yaptığı ve yapacağı çalışmalarla alanımıza katkıda bulunmaktadırlar. Sizler de aramıza katılmak istiyorsanız kayıt olabilirsiniz.

Bilimsel İletişimin Aktarılmasında Kütüphaneler

Katıldı
19 Nisan 2020
Mesajlar
1
Puanlar
3
Yaşadığın yer
Van
Doğada ki canlılar arasında etkileşimin sağlanması adına, duygu ve düşünce yoluyla bilginin aktarılması süreci iletişim olarak tanımlanır. 20. YY. itibariyle başlayıp 21. YY. ile birlikte ivme yakalayan teknolojide ki değişim iletişimde de hızlı bir şekilde değişikliklere neden olmuştur. İletişimin var olduğu günden bu yana çeşitli kanallar yoluyla belirtilmek istenen konunun aktarılması için biliminde etkin rol oynadığı görülmektedir.
Bilim ile uğraşan kişilerin, yapmış olduğu çalışmaların sonuçları doğrultusunda karşılıklı paylaşımları belirli süreçler ile birlikte bilimsel iletişimi meydana getirmektedir. Üretilen bilimsel çalışmaların tamamlanması adına ortaya çıkan sonuçları ilgili araştırmacılara, istenilen kitlelere ulaştırılması hususunda bilimsel iletişim araçları devreye girmektedir. Bilimsel çalışmaların sonucunda üretilen bilgilerin ilgili kitlelere ulaştırılması için bilimsel iletişimin çeşitli türleri ile birlikte mümkün olduğu bilinmektedir. Bu doğrultuda Bilimsel iletişim çeşitli yollar ile aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır;
  • Sözlü(İnformal): Konferans, kongre, sempozyum, Çalıştay
  • Yazılı: Bireysel yazışma, e-mesajlar, e-toplantılar
  • Yayın(Formal): Bilim topluluğunda ki kişilerin iletişim kurmak için ortaya çıkardıkları bilimsel makaleler, kitaplar, Araştırma Raporları (Yıldızeli & Bahşişoğlu, 2006)
Bilimsel iletişim türleri (Yayın, Yazılı, Sözlü) yoluyla ortaya çıkan bilimsel çalışmalar bilim dünyası ile paylaşılır. Teknolojide meydana gelen değişiklikler ile ortaya çıkan sonuçlar, bilginin yönetilmesi ve istenilen anlamda ortama aktarılması konusunda kolaylıklar sağlamaktadır. Bu kolaylıklar ile birlikte kütüphanelerin bilim dünyasına bilimsel iletişim sürecinde etkin rol aldığı bilinmektedir. Yapılan çalışmalar neticesinde verdiği desteği çeşitli uygulamalar ve çalışmalar ile sürdürmektedir.
Bilimsel iletişimin özellikle yayın aşamasında araştırmacılar, editörler, hakemler, yayıncılar, dağıtıcılar, kütüphaneler/kütüphaneciler, bilişimciler ve bilgi kullanıcıları yer alır ve her biri bilimsel iletişim sürecinin her aşamasında önemli işlevlere sahiptir. Bilimsel iletişim sisteminde; (Boz & Yıldızeli, 2008)
Araştırmacılar: Bilginin üretimi için araştırma, inceleme ve değerlendirme yapan kişidir. Aynı zamanda, araştırmanın raporunu kaleme alan kişi olarak çoğu zaman araştırmacı aynı zamanda yazar veya ortak yazardır.
Editörler: Bilimsel iletişimdeki tüm bilimsel yayınların, içeriklerinden de sorumlu olarak denetleyen, bilimsel standartlarından sorumlu olan, yayınların kalitesini belirleyen, yayımlanmak üzere bir metnin bulunmasından eser basılana kadar sorumluluğu üstlenen bilim insanıdır.
Hakemler: Editöre bilimsel danışmanlık yapan, bilimsel yayıncılık için kritik öneme sahip bir otoritedir.
Yayıncılar: Bilimsel yayınlar için erişilebilir ve maddi açıdan uygun bir sistemi oluşturan, kâr amacı güden veya gütmeyen kuruluştur.
Dağıtıcılar: Ticari olarak çıkan yayının kullanıcılara ulaşabilmesini sağlayan dağıtım ağında yer alan firmalardır.
Kütüphaneler/Kütüphaneciler: Bilimsel iletişimin etkinliğini artırmak amacıyla, üretilen bilginin ve/veya yayımlanmış bilgi kaynağının düzenlenmesi, arşivlenmesi ve kullanıma sunulmasını gerçekleştiren kurum ve bilgi çalışanlarıdır.
Bilişimciler: Üretilen bilgileri, elektronik ortama atma aşamasında programlama, sistem geliştirme, bilgi güvenliğinden sorumlu olanlar,
Bilgi Kullanıcıları: Üretilmiş, yayınlamış, dağıtılmış ve kullanılma sunulmuş bilgi ve bilgi kaynağına erişen araştırmacı/ bilgiye gereksinim duyan kullanıcılardır. (Boz & Yıldızeli, 2008)
Günümüz teknoloji imkânlarına bağlı olarak kütüphanelere duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Buna bağlı olarak kütüphanelerin sayısı da her geçen gün artığı görülmektedir. Kütüphaneler bünyesinde barındırdığı derlemeler ile birlikte elektronik ortamdaki kaynakların kullanılabilirliği açısından uygun düzenlemeler yapabilmektedir. Araştırmacıların isteği doğrultusunda kendi bünyesinde yer almayan bir kaynağı satın alarak araştırmacıların hizmetine sunmalıdır. Kütüphaneler bilimsel iletişim ile ilgili sorunların çözümü için bünyesinde “Bilimsel İletişim Kütüphanecisi”/“Bilim Kütüphanecisi” (Boz & Yıldızeli, 2008) gibi unvanların yer alması için yeni pozisyonlar oluşturmaktadır. Kütüphaneler bilimsel iletişim sürecinde çalışmalar için uygun zemin hazırlamak ile birlikte çeşitli yazılımlar ve uygulamalar ile çalışmalara yerinde destek vermektedir. Kütüphaneler, bilimsel araştırma sürecinde meydana gelen bilimsel yazıların kontrolü için uygun rehber ve sözlüklere yönlendirmeler yapabilmektedir. Bilimsel çalışmanın olması gereken yeterliliği için uygun şartlarda etik kurallarını inceleyerek çalışmaların düzenini sağlar. Bilimsel çalışmalar yürüten araştırmacılar için literatür taraması konusunda uygun kaynaklara yönlendirmeler yapıp kaynak olarak gösterilen çalışmaların uygun şekilde kaynakça hazırlamasına yardımcı olur. Bilimsel çalışmaların son haliyle birlikte bilim dünyasına yayınlaması adına işbirlikçiler ile ilgili prosedürlerin takibini sürdürme, bilimsel araştırmacıların çalışmaları süresince intihal konusunda gerekli eğitimler verebilmektedir. İntihal konusu için gerekli düzenlemeler ile birlikte intihalin doğuracağı sonuçlar konusunda uygun düzenlemelerin sağlanıp çeşitli programlar yoluyla araştırmacıların bilgilendirilmesi gerekmektedir. Araştırmacılar ile birlikte yazar, editör, hakemlerin bilimsel iletişim sürecinde ki sorunları ile ilgilenmek ve kişilerin olabilecek özel sorunları ile doğrudan ilgilenmektir. Böylelikle bilimsel iletişim sürecinin doğru, planlı ve istenilen düzeyde ilerlemesi sağlanır.
KAYNAKÇA
Boz, M., & Yıldızeli, A. (2008). Bilimsel İletişimde Kütüphaneler ve Bilgi Merkezlerinin Rolü. Akademik Bilişim, 201-207. 12 1, 2020 tarihinde alındı
Tonta, Y. (1997). Elektronik Yayıncılık, Bilimsel İletişim ve Kütüphaneler. Türk Kütüphaneciliği, 305-314. 12 1, 2020 tarihinde alındı
Yıldızeli, A., & Bahşişoğlu, H. K. (2006). Bilimsel İletişimde Editörün Rolü. ÜNAK 06 Bilimsel İletişim ve Bilgi Yönetimi Sempozyumu. 12-14 Eylül 2006.
 

Ekler

Top