Hoşgeldiniz!

Değerli Misafirlerimiz, Bu platform "Kütüphanecilik ve Bilgi Bilimi" camiasına fayda sağlamak amacıyla kurulmuştur. Tüm üye ve moderatörlerimiz yaptığı ve yapacağı çalışmalarla alanımıza katkıda bulunmaktadırlar. Sizler de aramıza katılmak istiyorsanız kayıt olabilirsiniz.

Dijitalleşme Sürecinde Gazete Arşivleri: Hürriyet Gazetesi Örneği

Bahar Kalaycı

Moderator
Katıldı
18 Eylül 2020
Mesajlar
2
Puanlar
3
Yaşadığın yer
İstanbul
İnternet sitesi
kutuphanecibikiz.wordpress.com
Dijitalleşme Sürecinde Gazete Arşivleri: Hürriyet Gazetesi Örneği

Araştırmacılar başta olmak üzere birçok konuda toplumun farklı alanlarında bilgi sağlayan en önemli kaynaklardan biri gazetelerdir. Haberlerin yayınlanmasının ardından ihtiyaç duyulduğu anlarda gazeteye erişimin sağlanması gerekmektedir. Gazetelerde bu hizmetin sunulabilmesi ise doğrudan gazete arşivciliğine duyulan ihtiyacı ortaya koymaktadır.

Gazeteciler için de istediği bilgi ve belgeye en kısa sürede ve en doğru şekilde ait olduğu kurumdan ulaşabilmek işini oldukça kolaylaştırmaktadır.

‘Bilgi Çağı’ ya da ‘Bilgi Toplumu’ olarak adlandırabileceğimiz 21. Yüzyıl, bu çağın sunduğu teknolojik gelişmeler gazete arşivlerinin de dijitalleşme sürecine katkı sağlamıştır. Teknolojideki gelişmeler ile birlikte arşivleme alanındaki pratikler de değişmiş, dönüşmüş özellikle mekan kısıtlılığı veya saklanan belgelerin ömrü gibi konular açısından belirli kolaylıklar sağlamıştır.

Bilgi teknolojileri alanında ortaya çıkan yenilikleri en çok etkileyen sektörlerden biri medya sektörüdür. Bu nedenle bu alandaki dijitalleşme çalışmalarının arşivcilik alanına katkılarını araştırmak ve incelemek gerekmektedir.

Türkiye’deki yazılı basın kuruluşlarının Milli Kütüphane ile benzer dönemlerde ve yöntemlerle ancak farklı bir nedenden dolayı arşivlerini dijitalleştiği gözlemlenmektedir.

Dijitalleşme konusunda örnek gösterebileceğimiz ulusal gazetelerden biri Hürriyet Gazetesidir. Gazete binası içerisinde Arşiv ve Dokümantasyon Merkezi bulunmaktadır.

1 Mayıs 1948 yılında yayın hayatına başlayan Hürriyet Gazetesi günümüze kadar olan tüm nüshalarını kayıt altında tutmaktadır. Kurumda günlük çıkan gazeteler, fotoğraflar, negatifler, önemli belgeler manuel olarak kayıt altında tutulmaktadır. 1997 yılında dijital ortama kayıtlarını geçiren Hürriyet gazetesi tüm sayılarını dijital ortama aktarmıştır. 1997 yılı öncesine ait kayıtlar ise taranarak dijital ortama aktarılmıştır. Bu yıla kadar olan kayıtlar aynı zamanda depoda tutulmaktadır.

Arşivdeki tüm kayıtlara yalnızca kurum içinde paylaşım yapılmaktadır. Kurum dışına belge verilmemektedir.

Belgeler sırtlarında yıl, ay, hafta bilgisi olan ciltler halinde ciltlenmektedir. Tüm ciltler anlaşmalı olunan firmaya gönderilerek korunması amaçlanmaktadır. Kurum içi çalışanları ihtiyaç duyması halinde dokümantasyon merkezinden talep ederek istediği kaynağa erişim sağlayabilmektedir.

Şu anda ise gazetenin yayınlandığı güne ait tüm sayfalar ve sayfalarda çıkan fotoğraflar günlük olarak dijitalleştirilmektedir. Gazeteler nüsha olarak aylık olarak ciltlenmekte ve depolanmaktadır.

Hürriyet Gazetesi Arşiv Dokümantasyon Merkezi, 1997 yılında medya sektöründeki arşiv programlarının araştırılmasından sonra, DC3 (Digital Collections 3) programını kurum için satın almaya karar vermiştir.

Arşivin 900.000 PDF, 1500 video, 1.190.000 fotoğraf gibi kaynakları bulunmaktadır.

Tüm dijitalleşme çalışmalarıyla birlikte depolama, koruma ve erişim gibi durumlarda büyük kolaylık sağlanmıştır. Gazete arşivlerinin özellikle online hizmete açılmış olması araştırmacıların istedikleri belgeye kısa sürede ulaşmasını sağlayarak araştırmalarını keyifli bir duruma dönüştürmüştür.

Önal, İ. (2007). Haberin Geleceği: Gazetelerle İlgili Bilgi Hizmetlerinin Yapılanması ve Kullanımı. http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11655/10749/Haberin geleceği.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Yıldız, N. & Dinçer, Ö. (2018). Dijital Çağda Türkiye’de Gazete Arşivleri. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/601364.

Çiçek, N. (1993). Gazete İşletmelerinde Bilgi Belge Hizmeti. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=zloCwBoVpiPJe4TupAslBQ&no=zloCwBoVpiPJe4TupAslBQ
 
Top